हॉकी खेळाची माहिती । Hockey Information In Marathi

Hockey Information In Marathi

भारताचा राष्ट्रीय खेळ – हॉकी Hockey Information

हॉकी मध्ये दोन संघ लाकूड किंवा हार्ड धातू किंवा फायबरपासून बनविलेल्या विशेष काठ्यांच्या मदतीने त्यांच्या विरोधी संघाच्या जाळ्यामध्ये (गोलमध्ये) रबर किंवा हार्ड प्लास्टिकचा बॉल टाकण्याचा प्रयत्न करतात.

Hockey Information
टोकियो २०२०: भारतीय हॉकी संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करताना चा फोटो

इतिहास । History

Hockey Information In Marathi

  • एका मतानुसार, हॉकीचा खेळ पर्शियामध्ये ख्रिस्तमध्ये दोन हजार वर्षांपूर्वी खेळला गेला. हा खेळ आधुनिक हॉकीपेक्षा वेगळा होता. काही काळानंतर, हा खेळ काहीसा बदलला आणि ग्रीस (सध्याचे ग्रीस) पर्यंत पोहोचला जिथे तो इतका लोकप्रिय झाला की तो ग्रीसच्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत खेळला जाऊ लागला.
  • महिला संघांमध्ये हॉकीचा खेळ खेळविण्यात आल्याचा इतिहासतसा अलीकडचाच आहे. पूर्वी ब्रिटिश विद्यापीठांमधून मुलींमध्ये हॉकी खेळली जात होती पण महिलांची हॉकी संघटना ही १९२७ मध्ये सर्वप्रथम स्थापन झाली. मॉस्को येथील ऑलिंपिकमध्ये (१९८०) महिला हॉकी सामने प्रथम घेण्यात आले.

भारतातील हॉकी । Indian Hockey

  • भारतात हा खेळ प्रथम कलकत्ता येथे खेळला गेला.
  • भारतीय संघाची पहिली संघटना तेथे झाली. २६ मे १९२८ रोजी भारतीय हॉकी संघाने प्रथमच ऑलिम्पिक खेळांमध्ये भाग घेतला आणि जिंकला.
  • १९३२च्या लॉस एंजेलिस ऑलिम्पिकमध्ये, जेव्हा भारतीयांनी यजमान संघाचा २४-१ असा पराभव केला. तेव्हापासून आतापर्यंत सर्वाधिक फरकाने जिंकण्याचा विक्रमही प्रस्थापित झाला आहे. दी बंधूंनी २४ पैकी ९ गोल केले, रूप सिंगने ११ गोल केले आणि ध्यानचंदने उर्वरित गोल केले होते.

नियम | Rules

Hockey Information In Marathi

  • संघात पाच फॉरवर्ड, तीन हाफबॅक, दोन फुलबॅक आणि एक गोलकीपर असतो.
  • एका खेळामध्ये ३५ मिनिटांचे दोन भाग असतात, त्यामध्ये ५ते १० ब्रेक आसतो.
  • कोणाला दुखापत झाल्यासच खेळ थांबवला जातो.
  • गोलरक्षकला चेंडू पायाने मारण्याची किंवा शरीरासह 30-यार्ड वर्तुळात (डी) थांबवण्याची परवानगी आहे. इतर सर्व खेळाडू फक्त काठीने चेंडू आडवू शकतात.
  • खेळा दरम्यान दुखापतीमुळे किंवा तांत्रिक कारणांमुळे खेळ थांबला तर दोन्ही पक्षांला दंड आकारला जातो
  • जेव्हा खेळाडूंच्या कपड्यांमध्ये चेंडू अडकला तेव्हा सामना पुन्हा सुरू करण्यासाठी सांगितले जाते.
  • चेंडूशी खेळताना खांद्याच्या वर हॉकी उंचावणे हे नियमांच्या विरुद्ध आहे.
  • खेळाडूला त्याची काठी किंवा त्याच्या शरीराचा कोणताही भाग प्रतिस्पर्धी आणि चेंडू मधेय आणून अडथळा निर्माण करण्याची परवानगी नाही.
  • प्रतिस्पर्धी संघाने चुका केल्या किंवा नियम मोडला तर तिथून विरोधी संघाला मोफत हिट दिला जातो.
  • खेळाच्या प्रत्येक भागासाठी एक न्यायाधीश (रेफरी) असतो.
  • बॉल चेंडू शक्यतो पांढऱ्या रंगाचा असतो. त्याचे वजन १५५.९ ग्रॅ. ते १६३ ग्रॅ. असते
  • बॉल चा परीघ २२.४ सेंमी. ते २३.५ सेंमी असतो.
  • हॉकी स्टिक सुमारे एक मीटर लांब आणि 340 ते 790 ग्रॅम असते. काठीच्या सपाट टोकाचा वापर चेंडूला मारण्यासाठी केला जातो.
Hockey Stick & Ball

Hockey Information In Marathi

हॉकीचे ग्राऊंड । Hockey Ground

हॉकी ग्राऊंड | Hockey Ground
  • ग्राऊंडची जागा ९१·४० मी. लांब आणि ५५ मी. रुंद( म्हणजेच १०० × ६० यार्ड) असते.
  • लांबीला – बाजू रेषा व रुंदीला – गोल रेषा म्हणतात.
  • क्रीडांगणाच्या दोन्ही बाजूंना गोल रेषेवर मध्यभागी ३·६६ मी. (१२ फूट) रुंद व २·१४ मी. (७ फूट) उंच गोल असतात.
  • गोलाच्या बरोबर मधल्या भागापासून १४·६३ मी.चे (१६ यार्ड) अर्धवर्तुळ असते, त्याला स्ट्राइकिंग सर्कल (डी सर्कल) म्हणतात.
  • प्रत्येक गोलाच्या मध्यबिंदूपासून लंब अंतरावर ६·४० मी. वर केलेल्या खूणेस ‘पेनल्टीस्पॉट’ म्हणतात.

Hockey Information

फिलड

प्रत्येक संघात ११ खेळाडू असतात. त्यांपैकी ५ फॉरवर्ड, ३ हाफ बॅक, २ बॅक आणि १ गोलरक्षक (गोलकीपर) अशा क्रमाने आपापल्या जागेवर क्रीडांगणात उभे राहतात.

जगात हॉकी प्रकार । Type Of Hockey In World

  • मैदानी हॉकी
  • आइस हॉकी
  • रोलर हॉकी
  • स्लेज हॉकी
  • स्ट्रीट हॉकी

डेव्हॉन कॉनवे क्रिकेटर

Indian Hockey Logo
Indian Hockey Logo

भारतीय हॉकी जर्सी । Indian hockey jersey

Indian Hockey New Look
Indian Hockey New Look

Hockey Information In Marathi

भारतीय हॉकी खेळाडू । Indian Hockey Players

गोलरक्षक :

  • सूरज करकरा
  • कृष्णन पाठक
  • पंख. श्रीजेश

बचावकर्ते ( DEFENDERS) :

  • रुपिंदर पाल सिंह
  • जरमनप्रीत सिंह
  • कोथाजीत सिंह
  • सुरेंद्र कुमार
  • हरमनप्रीत सिंह
  • नीलम संदीप
  • गुरिंदर सिंह
  • डिप्सन तिर्की
  • बीरेंद्र लाकरा
  • अमित रोहिदास
  • वरुण कुमार

मरियप्पन थांगावेलू उंच उडीपटू

मधले फिल्डर ( MIDFIELDERS)

  • चिंगलेनसाना सिंह
  • कंगुजम मनप्रीत सिंग (कर्णधार)
  • नीलकांत शर्मा
  • सुमित
  • जसकरण सिंह
  • राजकुमार पाल
  • हार्दिक सिंह
  • विवेक सागर प्रसाद

स्ट्राइकर्स

  • आकाशदीप सिंह
  • सुनील सोमरसेट विटालाचार्य
  • ललित कुमार उपाध्याय
  • मनदीप सिंह
  • मनदीप सिंह
  • सिमरनजीत सिंह
  • शमशेर सिंह
  • गुरजंत सिंह
  • दिलप्रीत सिंह
  • गुरसाहिबजीत सिंह
  • शिलानंद लाकरा

स्टाफ

  • मुख्य प्रशिक्षक : ग्राहम रीड
  • विश्लेषणात्मक प्रशिक्षक : ग्रेग क्लार्क
  • सहाय्यक प्रशिक्षक : शिवेंद्र सिंह

स्मृती मंधाना माहिती

राष्ट्रीय स्पर्धा 

hockey information in marathi

  • अखिल भारतीय MCC मुरुगप्पा गोल्ड कप हॉकी स्पर्धा, चेन्नई [TN]
  • अखिल भारतीय गुरमीत मेमोरियल हॉकी स्पर्धा, चंदीगड [पंजाब]
  • इंडियनऑईल सुरजीत हॉकी स्पर्धा, जालंधर [पंजाब]
  • अखिल भारतीय छत्रपती शिवाजी हॉकी स्पर्धा, दिल्ली
  • अखिल भारतीय आगा खान हॉकी स्पर्धा, मुंबई [महाराष्ट्र]
  • अखिल भारतीय बॉम्बे गोल्ड कप हॉकी स्पर्धा, मुंबई [महाराष्ट्र]
  • अखिल भारतीय ओबेदुल्ला खान गोल्ड कप हॉकी स्पर्धा, भोपाळ [एमपी]
  • अखिल भारतीय जवाहरलाल नेहरू हॉकी स्पर्धा, दिल्ली
  • अखिल भारतीय लाल बहादूर शास्त्री हॉकी स्पर्धा, दिल्ली
  • अखिल भारतीय संजय हॉकी स्पर्धा, दिल्ली
  • अखिल भारतीय केडी सिंह बाबू मेमोरियल आमंत्रण पारितोषिक मनी हॉकी स्पर्धा, लखनौ [यूपी]
  • अखिल भारतीय रमेश चंदर मेमोरियल हॉकी स्पर्धा, जालंधर [पंजाब]
  • ऑल इंडिया लिबरल्स हॉकी स्पर्धा, नाभा
  • अखिल भारतीय श्री शादीलाल राजेंद्र लाल मेमोरियल हॉकी स्पर्धा, शामली [यूपी]
  • अखिल भारतीय इंदिरा गोल्ड कप हॉकी स्पर्धा, जम्मू [जम्मू आणि के]
  • अखिल भारतीय बीटन कप हॉकी स्पर्धा, कोलकाता [WB]
  • अखिल भारतीय लक्ष्मी अम्मल मेमोरियल हॉकी स्पर्धा, कोविलपट्टी [TN]
  • वरिष्ठ राष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा
  • कनिष्ठ राष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा
  • सब-कनिष्ठ राष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा
  • अमरजीत सिंग बोला मेमोरियल हॉकी स्पर्धा चकदाना, नवाशहर, पंजाब
  • बुंदेल खंड अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, चारखारी महोबा (यूपी)
  • रिपब्लिक ऑल इंडिया हॉकी स्पर्धा, कटनी, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, दमोह, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, इंदूर, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, महू, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, उज्जैन, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, टीकमगढ, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, रतलाम, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, खर्गोन, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, होशंगाबाद, एमपी
  • अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, बालाघाट, एमपी
  • भगतसिंग अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, ग्वाल्हेर, एमपी
  • कोडवा हॉकी महोत्सव
  • डॉ.बी.आर.आंबेडकर अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा (16 वर्षांखालील मुले), नागपूर
  • महंत राजा सर्वेश्वर दास स्मारक अखिल भारतीय हॉकी स्पर्धा, राजनांदगाव, सीजी

प्रीमियर हॉकी लीग

भारतीय हॉकी फेडरेशन ईएसपीएन इंडिया या क्रीडा वृत्तवाहिनीच्या सक्रिय पाठिंब्याने २००५ पासून भारतात प्रीमियर हॉकी लीग (पीएचएल) ही देशांतर्गत हॉकी स्पर्धा आयोजित करते .

अलीकडच्या काळात क्रिकेट मध्ये प्रेक्षकांची आवड कमी होत असलेल्या खेळात रस वाढवण्यासाठी ही स्पर्धा सुरू करण्यात आली . याची जागा आता वर्ल्ड सिरीज हॉकीने घेतली आहे .

जागतिक मालिका हॉकी 

वर्ल्ड सिरीज हॉकी ही भारतातील प्रस्तावित घरगुती हॉकी लीग आहे . जागतिक मालिका म्हणून नाव दिले असले तरी ही स्पर्धा कोणत्याही राष्ट्राच्या राष्ट्रीय संघांशी संबंधित नाही. या स्पर्धेत ८ भारतीय शहरांचे क्लब आहेत जे २०११-१२ मध्ये पहिल्या सत्रात सहभागी होतील .

या स्पर्धेत भारतीय खेळाडूंसह जगभरातील २०० खेळाडू सहभागी होतील. म्हणून वर्ल्ड सिरीज हॉकी असे नाव देण्यात आले आहे. ही स्पर्धा प्रीमियर हॉकी लीगच्या जुन्या स्पर्धेची जागा घेते .

हॉकी इंडिया लीग

वर्ल्ड सिरीज हॉकी करून इंडियन हॉकी फेडरेशन , भारतीय हॉकी संघाची भारतात फिल्ड हॉकी, त्यांच्या स्वत: च्या लीग सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सहापैकी तीन फ्रँचायझींनी या लीगवर स्वाक्षरी केली आहे.

सहारा इंडिया परिवारची लखनौ फ्रेंचायझी , मोहालीची पंजाब फ्रेंचाइजी जेपी ग्रुपने स्वाक्षरी केली आणि पटेल-युनिएक्सेल ग्रुपने रांची फ्रँचायझी. प्रसारणाचे अधिकार ईएसपीएन स्टार स्पोर्ट्स (ईएसएस) ला दिले आहेत.

2 thoughts on “हॉकी खेळाची माहिती । Hockey Information In Marathi”

Leave a Comment