बुद्धिबळ खेळाची माहिती | Chess Information In Marathi

बुद्धिबळ (Chess Information In Marathi) हा दोन खेळाडूंसाठी बोर्ड गेम आहे. हा खेळ चौरस बोर्डवर खेळला जातो. जो ६४ लहान चौरसांनी बनलेले असते.

यात १६ काळ्या आणि १६ पांढऱ्या सोंगट्या असतात. हा खेळ दोन खेळाडूंत खेळला जातो. यापैकी एकाला काळ्या तर दुसऱ्याला पांढऱ्या सोंगट्या दिल्या जातात. १६ सोंगट्यांमध्ये ८ प्यादे, २ हत्ती, २ उंट, २ घोडे, १ राजा आणि १ वजीर अशा विविध प्रकारच्या सोंगट्या असतात.

Chess Information In Marathi
बुद्धिबळ बोर्ड । (Chess)

इतिहास | History

उपलब्ध माहितीनुसार भारतात ६ व्या शतकापासून बुद्धिबळ खेळले जायचे. बुद्धिबळाचा इतिहास तसा खूप जुना आहे. त्यामुळे हा खेळ नेमका केव्हा सुरु झाला याचा अंदाज बांधणे थोडे कठीणच आहे. हा खेळात सुमारे १४७० ते १४९५ दरम्यान मोठ्या प्रमाणात बदल झाला.

600 च्या सुमारास, अरबी खेळ, Chess Information In Marathi
600 च्या सुमारास, अरबी खेळ शतरंज भारतीय खेळ चतुरंगापासून विकसित झाला, बुद्धिबळ म्हणून ओळखला जाणारा पहिला खेळ बनला.

लिंडसे जेकोबेलिस स्नोबोर्डर

नियम | Rules

बुद्धिबळाचे नियम जागतिक बुद्धिबळ महासंघाद्वारे नियंत्रित केले जातात , जे FIDE म्हणजे Fédération Internationale des Échecs ने ओळखले जातात. 

हा खेळ दोन खेळाडूंमध्ये खेळल्या जातो. समोरील खेळाडूच्या राजाला मात देणे हा प्रत्येक खेळाडूचा हेतू असतो. राजाच्या बचावासाठी उर्वरित सोंगट्यांचा उपयोग केला जातो. प्रत्येक सोंगटीची विशिष्ट अशी चाल असते.


राजा (King)

जो पर्यंत राजाला संकट येत नाही तो पर्यंत राजा चालू शकत नाही. संकट आल्यास तो कुठल्याही दिशेला १ घर चाल करू शकतो.

डेव्हॉन कॉनवे क्रिकेटर

वजीर / राणी (Queen) :

राणी / वजीर हे कितीही घरांची आडवी, उभी आणि तिरपी चाल चालू शकतात.

वजीर किंवा राणी (Queen) , Chess Information In Marathi

प्यादे (Pawn)

प्यादा हा १ घर सरळ चालते पण जेव्हा प्याद्याच्या तिरप्या बाजूला समोरील खेळाडूची सोंगटी येते, तेव्हा ते तिरपे चालू शकते आणि त्याच्यावर मात करु शकतात.

प्यादे (Pawn), Chess Information In Marathi

हत्ती (Rook)

हत्ती हा फक्त आडवी आणि उभी चाल चालू शकते. मग ही चाल कितीही घरांची असू शकते.

हत्ती (Rook), Chess Information In Marathi

उंट (Bishop)

उंट कितीही घरांपर्यंत तिरपी चाल चालु शकतो.

उंट (Bishop), Chess Information In Marathi

घोडा (Knight)

घोडा हा कुठल्याही दिशेला २ घर सरळ आणि १ घर आडवी चाल करू शकतो.

घोडा (Knight), Chess Information In Marathi

भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू । Indian Chess Players

  • FIDE आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ (Chess Information In Marathi) फेडरेशन नुसार जानेवारी 2021 पर्यंत भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू मध्ये ६९ ग्रॅंंडमास्टर्स , १२४ आंतरराष्ट्रीय मास्टर्स , २० महिला ग्रॅंंडमास्टर्स , ४२ महिला आंतरराष्ट्रीय मास्टर्स आणि ३३०२८ एकूण रेटेड खेळाडू आहेत.
  • जानेवारी २०२१ पर्यंत, शीर्ष १० भारतीय बुद्धिबळ खेळाडूंचे सरासरी रेटिंग २६७० होते, जे रशिया, अमेरिका आणि चीनच्या मागे जगातील चौथ्या क्रमांकावर आहे.
  • पहिल्या १० सक्रिय महिला भारतीय खेळाडूंचे सरासरी रेटिंग २४०५ होते, जे चीन आणि रशियाच्या मागे जगात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

अव्वल पुरुष खेळाडू । (Male Players)

क्र.नावराज्यजन्म
विश्वनाथन आनंदतामिळनाडू११ डिसेंबर १९६९
विदित गुजराथीमहाराष्ट्र२४ ऑक्टोबर १९९४
पेंटाला हरिकृष्णआंध्र प्रदेश१० मे १९८३
बास्करन अधिबनतामिळनाडू१५ ऑगस्ट १९९२
कृष्णन शशिकिरणतामिळनाडू७ जानेवारी १९८१
एसपी सेतुरामनतामिळनाडू२५ फेब्रुवारी १९९३
चितंबरम अरविंदतामिळनाडू११ सप्टेंबर १९९९
परिमर्जन नेगीदिल्ली९ फेब्रुवारी १९९३
सूर्य शेखर गांगुलीपश्चिम बंगाल२४ फेब्रुवारी १९८३
१०निहाल सरीनकेरळा१३ जुलै २००४
अव्वल पुरुष खेळाडू

अव्वल महिला खेळाडू(Female Players)

क्र.नावराज्यजन्म
कोनेरू हंपीआंध्र प्रदेश31 मार्च 1987
हरीका द्रोणावल्लीआंध्र प्रदेश12 जानेवारी 1991
वैशाली रमेशबाबूतामिळनाडू21 जून 2001
तानिया सचदेवदिल्ली20 ऑगस्ट 1986
भक्ती कुलकर्णीगोवा19 मे 1992
पद्मिनी राऊतओरिसा5 जानेवारी 1994
पीव्ही नंदीधातामिळनाडू10 एप्रिल 1996
मेरी अ‍ॅड गोम्सपश्चिम बंगाल19 सप्टेंबर 1989
सौम्या स्वामीनाथनमहाराष्ट्र21 मार्च 1989
१०सुब्बारामन विजयालक्ष्मीतामिळनाडू25 मार्च 1979
अव्वल महिला खेळाडू(Female Players)

बुद्धिबळ खेळण्याचे फायदे

  • बुद्धिबळ मध्ये लोकांना एकत्र आणण्याची ताकद आहे.
  • एकाग्रता वाढते.
  • तार्तिक दृष्टिकोन वाढतो आणि आपल्या विचारांमध्ये आणि निर्णयांमध्ये स्पष्टता येते.
  • खिलाडू वृत्ती निर्माण होते.
  • कठीण परिस्थितीमध्ये सर्वोत्तम निर्णय घेण्याचे कौशल्य.
  • मेंदूचा व्यायाम होतो.
  • आत्मविश्वास निर्माण होतो
  • ताण-तणावामध्ये शांत राहण्यास मदत.
  • स्किझोफ्रेनिया या रोगावर उपचार होण्यास मदत.
  • शैक्षणिक क्षेत्र आणि नोकरी मध्ये सुद्धा फायदा.

Leave a Comment